• Κυριότερα φυλλοβόλα καλλωπιστικά δέντρα.
    ΠΛΑΤΑΝΟΣ ΤΑΧΕΙΑΣ ΑΝΑΠΤΥΞΕΩΣ (PLATANUS ACERIFOLIA)
                   
    Ο πλάτανος acerifolia ή πλάτανος τύπου Ισπανίας, είναι φυλλοβόλο δένδρο ταχείας ανάπτυξης, με χαρακτηριστικό ασημόχρωμο φλοιό κορμού, που φτάνει τα 40 m ύψος και ζει πολλά χρόνια. Η σφαιρική-πυραμοειδή κόμη του φτάνει τα 35 m σε ύψος και τα 25 m σε διάμετρο. Τα φύλλα του είναι σκουροπράσινα, οδοντωτά και παλαμοειδή με πέντε μυτερούς ρηχούς λοβούς, που γίνονται κίτρινα το φθινόπωρο. Ευδοκιμεί σε μέρη με εδαφική και ατμοσφαιρική υγρασία, είναι δε ανθεκτικό στη ζέστη, στον δυνατό αέρα, στην αλμύρα και στην ατμοσφαιρική μόλυνση. Συνήθως δεν κλαδεύεται, θέλει όμως πότισμα με μεγάλες ποσότητες νερού, κυρίως τα δύο πρώτα καλοκαίρια μετά την φύτευσή του. Ο κορμός παρουσιάζει μεγάλο βαθμό απολέπισης, που δημιουργεί ιδιαίτερα ανάγλυφα και όμορφα σχέδια. Τα άνθη του είναι διακριτικά, παρουσιάζονται την άνοιξη και τα αρσενικά έχουν κιτρινωπές άκρες, ενώ τα θηλυκά είναι κοκκινωπά. Οι καρποί είναι σφαιρικοί, αρχικά πράσινοι, αλλά αργότερα κοκκινωποί και αυτοί, παραμένουν κρεμασμένοι στα κλαδιά για μεγάλη διάρκεια ακόμα και το χειμώνα. Το ριζικό του σύστημα είναι ισχυρό και αναπτύσσεται σε μεγάλο βάθος. Είναι δέντρο ανθεκτικό και σε θερμοκρασίες κάτω των -20ο C. Ιδανικό για πάρκα και αυλές, φυτεύεται μεμονωμένα και σε δενδροστοιχίες.
     
    ΤΙΛΙΑ ή ΦΛΑΜΟΥΡΙΑ (TILIA TOMENTOSA)
      
    Η τιλιά ή φλαμουριά είναι αιωνόβιο φυλλοβόλο δέντρο, με ύψος που φτάνει τα 30 m και διάμετρο κόμης τα 20 m (κωνική). Ο κορμός του δέντρου έχει καφέ-ασημί χρώμα με πολύ όμορφες ριγωτές αποχρώσεις καφέ χρώματος ενώ φτάνει σε διάμετρο τα 2 m. Τα φύλλα του δέντρου είναι καρδιόσχημα, οδοντωτά , έχουν πράσινο χρώμα και φτάνουν σε μήκος τα 15 cm και πλάτος 5 cm. Επίσης τα φύλλα του στο κάτω μέρος τους σκεπάζονται από πυκνό χνούδι, γεγονός που κάνει το χρώμα τους λίγο πιο ανοιχτό. Τα άνθη του είναι μικρά, λευκοκίτρινου χρώματος και ιδιαίτερα αρωματικά λόγω του αιθέριου ελαίου που περιέχουν. Ανθίζει τέλη Μαΐου με αρχές Ιουνίου και μετέπειτα οι ανθοί του μετατρέπονται σε καφετί μικρούς καρπούς. Χρησιμοποιούμενα μέρη του είναι τα άνθη και ο φλοιός του δέντρου. Από τα άνθη του προέρχεται το γνωστό αφέψημα, το τίλιο (τσάι), που είναι ιδανικό για τα κρυολογήματα με βήχα, πυρετό, καταρροή και βοηθά στη χαλάρωση, την ανακούφιση από νευραλγίες και άγχος. Ακόμα το τίλιο προτείνεται κατά της αρτηριοσκλήρωσης, καθώς έχει την ιδιότητα να χαλαρώνει τα αιμοφόρα αγγεία και να επουλώνει τα αγγειακά τοιχώματα. Βοηθά στους πόνους του στομάχου, των εντέρων και μειώνει την υψηλή αρτηριακή πίεση. Οι ιδιότητες του τίλιου είναι καταπραϋντικές, μαλακτικές, διουρητικές, αντισπασμωδικές και εφιδρωτικές. Το δέντρο απαιτεί υγρά, στραγγιζόμενα, ουδέτερα ή αλκαλικά, βαθιά και χουμώδη εδάφη και ημισκιαζόμενες προστατευμένες από τους δυνατούς παγετούς θέσεις. Συναντάται για καλλωπισμό σε πάρκα, πλατείες, πεζόδρομους και κήπους.
     
    ΨΕΥΔΟΠΛΑΤΑΝΟΣ (ACER PSEDOPLATANUS)
      
    Ο ψευδοπλάτανος ή σφενδάμι ψεδοπλάτανος, είναι φυλλοβόλο δέντρο που φθάνει σε ύψος τα 30 m και διάμετρο κόμης τα 15 m. Σε καλά εδάφη ο κορμός του μπορεί να φθάσει σε διάμετρο μέχρι και το 1 m. Το φθινόπωρο, ο εξωτερικός άχρωμος φλοιός απολεπίζεται εύκολα, παρουσιάζοντας τον ωραιότατο πορτοκαλί-καφέ εσωτερικό φλοιό. Τα φύλλα έχουν μίσχο και αποτελούνται από τρεις ή πέντε λοβούς. Μοιάζουν με του πλάτανου για αυτό το λόγο ονομάζεται ψευδοπλάτανος. Το χρώμα τους είναι βαθύ πράσινο επάνω και γκριζοπράσινο από κάτω. Το φθινόπωρο κιτρινίζουν. Τα άνθη σχηματίζουν κρεμάμενους βότρεις στην άκρη των νεαρών κλαδιών. Ανθίζει από Απρίλιο μέχρι Ιούνιο. Οι σπόροι ωριμάζουν Σεπτέμβριο με Οκτώβριο και συνήθως διατηρούνται επάνω στο δένδρο για αρκετούς μήνες. Επικονιάζεται με τις μέλισσες. Είναι δέντρο πολύ ανθεκτικό στους ισχυρούς ανέμους ενώ χρειάζεται εδαφική υγρασία και πλήρη φωτισμό. Παρά το ότι προτιμά θερμά, φωτεινά, εύφορα, υγρά και καλά στραγγιζόμενα εδάφη, εν τούτοις μπορεί να αναπτυχθεί ακόμη και σε αβαθή, ξηρά και σκιερά εδάφη. Αναπτύσσεται επίσης σε όξινα, ουδέτερα και αλκαλικά εδάφη αλλά όχι σε ακραίες καταστάσεις. Δεν αντέχει τα αλατούχα εδάφη. Ο ψευδοπλάτανος υπάρχει στην Βόρειο Ελλάδα και είναι περιζήτητο για την κατασκευή μουσικών οργάνων και επίπλων. Παράλληλα χρησιμοποιείται κυρίως στην ιατρική σαν θεραπευτικό-επουλωτικό και ο χυμός του χρησιμοποιείται στην οινοπνευματοποιία και στη ζαχαροπλαστική. Το ξύλο του είναι ευκατέργαστο. Όπως και τα υπόλοιπα μέλη του γένους παρέχει σακχαρούχους χυμούς, οι οποίοι χρησιμοποιούνται για την κατασκευή καστανόχρωμης ζάχαρης. Παρουσιάζει δασοπονικό ενδιαφέρον για το καλλωπιστικό του χαρακτήρα.
     
    ΜΟΥΡΙΑ ΠΛΑΤΥΦΥΛΛΗ - ΑΚΑΡΠΗ (MORUS BROADLEAVES)
      
    Η μουριά πλατύφυλλη, είναι φυλλοβόλο, μακρόβιο δένδρο που φτάνει σε ύψος τα 10-15 m (αν δεν κλαδεύεται). Το συγκεκριμένο είδος μουριάς είναι άκαρπη και χρησιμοποιείται αποκλειστικά για καλλωπιστικούς σκοπούς. Το όνομά της πλατύφυλλη, προέρχεται από το γεγονός ότι τα φύλλα της είναι εξαιρετικά μεγάλα. Είναι γυαλιστερά, πράσινου χρώματος, σχεδόν σφαιρικά και το χειμώνα γίνονται κίτρινα, προτού πέσουν από το δέντρο. Οι διαστάσεις τους είναι περίπου 15-20 cm μήκος και 10-12 cm πλάτος και το γεγονός αυτό συντελεί στην άριστη σκίαση που προσφέρει το δέντρο. Ο κορμός της έχει καφέ ανοιχτό χρώμα και μπορεί να φτάσει το 1 m σε διάμετρο μετά από την πάροδο πολλών ετών. Είναι ανθεκτική στην ξηρασία, την ατμοσφαιρική μόλυνση και την αλατότητα, ενδείκνυται για μεμονωμένες φυτεύσεις, δενδροστοιχίες και δημιουργία σκιάσεων. Προτιμά ηλιόλουστες θέσεις και γόνιμα, ξηρά εδάφη ενώ κάθε χειμώνα χρειάζεται αυστηρό κλάδεμα. Αυτό βοηθάει πολύ στην έκπτυξη νέων κλαδιών που κρατούν ζωηρή την ανάπτυξη του δέντρου. Είναι πλήρως ανθεκτική στο κρύο έως -25 ° C και το καλοκαίρι χρειάζεται τακτικό πότισμα. Από το ξύλο της κατασκευάζονται αγροτικά έπιπλα και γεωργικά εργαλεία (σκληρό ξύλο). Τα φύλλα της χρησιμοποιούνται ως τροφή των ζώων και των μεταξοσκωλήκων. Συναντάται ευρέως σε πάρκα, πλατείες, δρόμου, πεζόδρομους και σε κήπους.
     
    ΣΟΦΟΡΑ (SOPHORA JAPONICA)
      
    Η σοφόρα είναι φυλλοβόλο δέντρο που κατάγεται από την Άπω Ανατολή (Κορέα - Κίνα) και χαρακτηρίζεται από πολύ γρήγορο ρυθμό ανάπτυξης. Παρά το όνομά της SophoraJaponica, δεν συναντάται όπως κανείς θα περίμενε, στην Ιαπωνία. Το ύψος του δέντρου φτάνει τα 15-20 m και η κόμη του είναι σφαιρική που φτάνει σε διάμετρο τα 8 m. Έχει πυκνό φύλλωμα (μικρά φύλλα), χρώματος λαμπερό πράσινο, σχήματος ελλειπτικό, με μήκος 5-7 cm και πλάτος 3-4 cm. Ανθίζει τον Ιούλιο για 50 μέρες, με άνθη λευκά και αρωματικά που καταλήγουν το φθινόπωρο σε πράσινους κρεμαστούς σφαιρικούς καρπούς. Ο κορμός του έχει χρώμα καφέτι με ρωγμές (στα μεγάλα δέντρα) και η διάμετρός του μπορεί να φτάσει μέχρι το 1m. Αντέχει σε όλα τα εδάφη αλλά προτιμά τα πλούσια και καλά στραγγιζόμενα. Αναπτύσσεται σε ηλιόλουστα σημεία αλλά και σε μερικώς σκιαζόμενα ενώ είναι ανθεκτικό σε ατμοσφαιρική ρύπανση, ξηρασία και παραθαλάσσιες θέσεις φύτευσης. Επίσης είναι δέντρο ανθεκτικό στις χαμηλές θερμοκρασίες του χειμώνα. Το ξύλο του είναι σχετικά αδύναμο, και τα κλαδιά είναι επιρρεπείς σε ζημιές που προκαλούνται από τον αέρα. Υπάρχει ευκολία συντήρησής του και για αυτό συναντάται σε πολλούς δρόμους μεγαλουπόλεων. Φυτεύεται σε δρόμους, πλατείες, πάρκα, πεζοδρόμια, και σε κήπους.
     
    ΜΟΣΧΟΪΤΙΕΣ ή ΤΖΙΤΖΙΦΙΕΣ (ELEAGNUS ANGUSTIFOLIA)
      
    Η μοσχοϊτιά ή τζιτζιφιά είναι φυλλοβόλο δέντρο, κρεμοκλαδές, προέρχεται από την Κίνα και φτάνει σε ύψος τα 10 m. Η κόμη του είναι σφαιρική και τα κλαδιά είναι σκουροκόκκινου χρώματος ενώ τα φύλλα του λευκοπράσινα. Φέρει ορισμένα αγκάθια στα κλαδιά του. Ανθίζει στις αρχές του καλοκαιριού (Ιούνιο) και τα άνθη του είναι κιτρινωπά και ευωδιαστά τα οποία μετέπειτα μετατρέπονται σε εδώδιμους, καφέ-κόκκινους καρπούς. Πολλοί άνθρωποι τρώνε και τους καρπούς (τζίτζιφα). Είναι δέντρο ιδιαίτερης εμφάνισης και δημοφιλές λόγω του αρώματος των ανθέων του, που γίνεται αντιληπτό σε μεγάλη απόσταση. Το δέντρο είναι ανθεκτικό στην ξηρασία και την αλμύρα, ευδοκιμεί σε άγονα ή σχετικά ξηρά εδάφη όπως επίσης αντέχει στις χαμηλές θερμοκρασίες. Συναντάται σε παραθαλάσσιους κήπους, σε πάρκα, πλατείες, σε αυλές κατοικιών και σε πεζόδρομους. Τέλος η ξηρά σκόνη από τον καρπό της μοσχοϊτιάς χρησιμοποιείται σε μείγμα με το γάλα στο Ιράν για τη ρευματοειδή αρθρίτιδα και πόνους στις αρθρώσεις.
     
    ΚΟΥΤΣΟΥΠΙΕΣ (CERCIS SILIQUASTRUM)
      
    Η κουτσουπιά ή κατά τους Άγγλους «δέντρο του Ιούδα» είναι μικρό φυλλοβόλο δέντρο, μέσου ρυθμού ανάπτυξης, με γκριζωπό φλοιό κορμού. Φθάνει τα 10 m ύψος και 7 m πλάτος κόμης. Βρίσκεται σε θερμές πετρώδεις πλαγιές και σε ξηρά θερμόβια δάση. Αναπτύσσεται και σε φτωχά εδάφη, σε ξηρά ή νωπά, σε ελαφριά, μέτρια ή βαριά, αρκεί να αποστραγγίζονται καλά. Αντέχει επίσης σε όξινα, ουδέτερα μέχρι και πολύ αλκαλικά εδάφη ενώ παρουσιάζει αντοχές σε παροδικές και όχι παρατεταμένες ξηρασίες. Δεν αντέχει όμως αλατούχα εδάφη. Τα φύλλα της είναι έμμισχα, ακέραια κατ’ εναλλαγή, καρδιόσχημα ή στρογγυλά (διάμετρος 10-12 cm). Τα άνθη έχουν ωραίο ροζ-μοβ χρώμα και πολλές φορές εκπτύσσονται ακόμη και από τον κορμό δίνοντάς του ελκυστική όψη. Εμφανίζονται πριν από τα φύλλα σε εντυπωσιακές ταξιανθίες. Ανθίζει το Μάρτιο και Απρίλιο. Η επικονίαση γίνεται κυρίως με τις μέλισσες. Ο καρπός είναι χέδρωπας, στην αρχή πράσινος και στη συνέχεια καφέ-κόκκινος. Οι σπόροι ωριμάζουν γύρω στο Σεπτέμβριο. Σε ώριμη ηλικία υποφέρει από τις χειμερινές θερμοκρασίες που φθάνουν και μέχρι τους -15ο C. Χρησιμοποιείται για καλλωπισμό σε πεζόδρομους, πλατείες, πάρκα και αυλές ενώ χρησιμεύει για κατασκευή ακριβής ξύλινης επένδυσης και στη μαγειρική. Τέλος δημιουργεί συμβιώσεις (μυκόρριζα) και έτσι μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως εδαφοβελτιωτικό, ιδίως σε φτωχά σε άζωτο, εδάφη.
     
    ΣΦΕΝΔΑΜΟΣ (ACER NEGUNDO)
      

             Ο σφένδαμος ή σφενδάμι, είναι φυλλοβόλο δέντρο, ταχείας αναπτύξεως, που φτάνει σε ύψος τα 20 m . Έχει σχήμα κόμης σφαιρικό, το οποίο φτάνει σε διάμετρο τα 10 m. Ο κορμός του είναι κυλινδρικός, καφέ-ασημί χρώματος και φτάνει σε διάμετρο τα 50 cm (σπανιότερα μέχρι και το 1 m). Τα φύλλα του είναι πριονωτά ή λοβωτά, μήκους 5-10 cm και πλάτους 3-7 cm, χρώματος ανοιχτό πράσινο στην πάνω επιφάνειά τους. Παράλληλα στην κάτω επιφάνειά τους φέρουν χνούδι γεγονός που “ξεθωριάζει” κάπως το χρώμα τους. Ανθίζει νωρίς την άνοιξη πριν από την ανάπτυξη του φυλλώματος, και τα άνθη είναι κρεμαστά με μήκος 20 cm. Έπειτα τα άνθη αυτογονιμοποιούνται (δίκλινο δέντρο) και σχηματίζουν μακρόστενους σπόρους μήκους 2-3 cm, οι οποίοι πέφτουν από το δέντρο το φθινόπωρο ή διατηρούνται πάνω στο δέντρο και τον χειμώνα. Δεν έχει ιδιαίτερες απαιτήσεις όσον αφορά το έδαφος, αλλά προτιμά μη όξινα εδάφη και απαιτεί ηλιοφάνεια. Είναι δέντρο σκληρό και ιδιαίτερα ανθεκτικό στο κρύο και στους ανέμους, ενώ δεν ευδοκιμεί σε παραθαλάσσιες περιοχές. Χρησιμοποιείται για σκίαση και καλλωπιστικούς σκοπούς σε πλατείες, πάρκα και πεζοδρόμους, ενώ συναντάται σε αυλές κατοικιών και σε δασύλλια.